Qarzdorlik Boshqaruvi Nima?
Nasiya savdo qiladigan har qanday biznesning eng katta aktivlaridan biri bu qarzdorlik portfeli hisoblanadi.
Ko'pchilik aktiv deganda:
- Ombordagi mahsulotlar
- Kassa
- Filiallar
haqida o'ylaydi.
Lekin nasiya biznesida yana bir aktiv mavjud.
Bu mijozlardan olinishi kerak bo'lgan pullardir.
Misol uchun.
Sizning telefon do'koningiz oyiga 600 million so'mlik savdo qildi.
Shundan:
- 200 million so'm naqd tushdi
- 400 million so'm qarzdorlik sifatida qoldi
Demak sizning biznesingizda 400 million so'mlik qarzdorlik portfeli mavjud.
Uni boshqarish yoki boshqarmaslik biznes kelajagiga bevosita ta'sir qiladi.
Qarzdorlik Boshqaruvi Nega Muhim?
Ko'plab bizneslar savdo qilolmagani uchun emas.
Pulni qaytarib ololmagani uchun qiynaladi.
Bir qarashda savdo yaxshi ketayotgandek ko'rinadi.
Lekin oy oxiriga kelib:
- Pul yetishmaydi
- Ombor to'ldirilmaydi
- Yetkazib beruvchilar bilan muammo chiqadi
Sababi oddiy.
Qarzdorlik nazorat qilinmagan.
Qarzdorlik Portfeli Nima?
Qarzdorlik portfeli bu biznesga qarzdor bo'lgan barcha mijozlarning umumiy bazasi.
Masalan:
500 ta faol mijoz mavjud.
Har birining o'rtacha qarzi:
4 million so'm.
Jami portfel:
2 milliard so'm.
Endi savol.
Shu 2 milliardning qancha qismi vaqtida qaytadi?
Qancha qismi kechikadi?
Qancha qismi xavf ostida?
Mana shu savollarga javob berish qarzdorlik boshqaruvi hisoblanadi.
Qarzdorlikni Boshqarmaslik Oqibatlari
Pul Oqimi Buziladi
Nasiya biznesi uchun pul oqimi havo kabi muhim.
Pul qaytmasa:
- Yangi mahsulot olinmaydi
- Reklama qilinmaydi
- Biznes o'smaydi
Qarzdorlar Soni Ortadi
Nazorat bo'lmasa qarzdorlar yig'ilib boradi.
Bugun 5 ta.
Ertaga 20 ta.
Bir oy o'tib esa 100 ta kechikkan mijoz paydo bo'lishi mumkin.
Foyda Kamayadi
Qog'ozda savdo katta ko'rinadi.
Amalda esa pul yo'q.
Bu ko'plab bizneslarning eng katta muammolaridan biri.
Qarzdorlikni Boshqarishning 4 Bosqichi
1. Mijozni To‘g‘ri Baholash
Har bir mijozga qarz berishdan oldin ma'lumotlar tekshirilishi kerak.
Shuning uchun zamonaviy tizimlar:
- Shaxsni tasdiqlash
- Ma'lumotlarni tekshirish
imkoniyatlarini qo'llab-quvvatlaydi.
2. To‘lov Jadvalini Yaratish
Har bir shartnoma uchun aniq jadval bo'lishi kerak.
Qachon.
Qancha.
Necha oy davomida.
Hammasi oldindan ko'rsatilishi kerak.
3. To‘lovlarni Nazorat Qilish
Mijozning har bir to'lovi tizimga tushishi kerak.
Shunda real qarzdorlik ko'rinadi.
4. Kechikkan Qarzdorlar Bilan Ishlash
Eng muhim bosqichlardan biri.
To'lov kechikishi bilan tizim darhol ogohlantirishi kerak.
Loome Qarzdorlikni Qanday Boshqaradi?
Loome ERP qarzdorlikni oddiy ro'yxat sifatida emas, to'liq boshqaruv tizimi sifatida yuritadi.
Har bir mijoz bo'yicha:
- Qarz summasi
- To'langan summa
- Qolgan summa
- To'lov tarixi
- Kechikishlar
saqlanadi.
Natijada biznes egasi istalgan paytda real holatni ko'rishi mumkin.
Qarzdorlarni Segmentlash
Hamma qarzdor bir xil emas.
Loome ularni segmentlarga ajratadi.
Masalan:
Vaqtida To'laydiganlar
Risk darajasi past.
1–30 Kun Kechikkanlar
Nazorat talab qilinadi.
30–60 Kun Kechikkanlar
Risk oshadi.
60 Kundan Ko‘p Kechikkanlar
Faol undirish kerak bo'ladi.
Bu yondashuv qarzdorlikni samarali boshqarishga yordam beradi.
Avtomatik Eslatmalar
Ko'pincha mijozlar qasddan emas.
Unutib kechiktiradi.
Loome:
- SMS
- Xabarnoma
- Eslatma
yuborish imkoniyatlarini qo'llab-quvvatlaydi.
Natijada vaqtida to'lovlar soni oshadi.
Filiallar Bo‘yicha Qarzdorlik
2-4 filialli bizneslarda eng katta muammo nazorat hisoblanadi.
Egasi quyidagilarni ko'rishi kerak:
- Qaysi filialda qarzdorlik ko'p
- Qaysi filial yaxshi ishlayapti
- Qaysi filialda muammo bor
Loome buni bitta panelda ko'rsatadi.
Real Hayotdagi Vaziyat
Tasavvur qiling.
Sizda:
- 3 ta filial
- 1200 ta faol qarzdor
- Oyiga 150 ta yangi shartnoma
mavjud.
Agar bular Excel orqali yuritilsa:
xatolar va nazorat muammolari paydo bo'ladi.
Loome esa barcha ma'lumotlarni markazlashtiradi.
Loome Kimlar Uchun Mos?
Loome ayniqsa:
- Telefon do'konlari
- Maishiy texnika do'konlari
- Nasiya savdo qiluvchi bizneslar
- Bir nechta filialga ega tadbirkorlar
uchun mos keladi.
Xulosa
Nasiya savdoda asosiy maqsad mahsulot sotish emas.
Pulni qaytarib olish va pul oqimini saqlab qolishdir.
Qarzdorlik boshqaruvi aynan shu vazifani bajaradi.
Loome ERP esa qarzdorlikni professional darajada nazorat qilish, risklarni kamaytirish va biznesni o'stirishga yordam beradi.
Loome demosini so'rang va qarzdorlik boshqaruvini avtomatlashtirishni boshlang.
Tez-tez so‘raladigan savollar
Qarzdorlik boshqaruvi nima?
Bu mijozlarning qarzi va to'lovlarini nazorat qilish jarayonidir.
Qarzdorlik portfeli nima?
Bu biznesga qarzdor bo'lgan barcha mijozlarning umumiy bazasi.
Loome qarzdorlarni avtomatik kuzatadimi?
Ha.
Kechikkan mijozlarni alohida ko'rish mumkinmi?
Ha.